Namaste! Welcome to Saarangkot.
It is believed that during the reign of Shah dynasty King Kulmandal Shah, the Kaskikot Palace and Sarangkot were ruled alternately for six months each. This place functioned as a military training center and a weapons storage site. In this area, a form of martial art known as Sarang was performed, and since the place where such games were presented was called a Kot (fort), the location came to be known as Sarangkot.
This area is home to the historic Bhume Kali Devi Temple and the Bhairab Chandi Temple, which are believed to be more than 700 years old. These temples have established Sarangkot as a religious center for centuries. Since the beginning of both domestic and international tourism in Pokhara, Sarangkot has remained a prime destination. From the Sarangkot summit, one can observe the Himalayan ranges including Dhaulagiri, Machhapuchhre, Ganesh Himal, Manaslu Himal, and the Annapurna Range. The breathtaking views of the rising sun in the morning and the setting sun in the evening, along with panoramic views of Pokhara city, Kaski District, and several surrounding districts, make Sarangkot the only place offering such a complete visual experience.
To enhance sightseeing opportunities, a view tower was constructed at this location around 20–22 years ago. From this tower, both domestic and international tourists have followed the tradition of waking early throughout the year to witness the mesmerizing sunrise. The golden rays of the rising sun illuminating the snow-capped Himalayan peaks to the north create a captivating scene, and visitors also consider this moment as a divine viewing of the Sun God.
To further strengthen the historical, religious, and tourism significance of the area and to improve accessibility to Sarangkot, the Annapurna Cable Car has been brought into operation. This modern cable car service provides a safe, comfortable, and smooth journey to the Sarangkot summit in just nine minutes. During the ride, passengers can enjoy magnificent views of the Pokhara Valley, Phewa Lake, green hills, and surrounding mountains. The service has eliminated the difficulty of uphill road travel and plays a vital role in providing easy access for pilgrims and tourists of all age groups to religious, natural, and cultural sites.
Along with the development of this area, local residents have expanded hotels and other facilities of various standards to accommodate tourists. Furthermore, for the overall development of Sarangkot, the Sarangkot Religious Tourist Area Development Committee was established in 2061 B.S., followed by the organization of a Mahayagya in 2063 B.S. By mid-2082 B.S., significant developments have taken place, including the reconstruction of the view tower, renovation of the Bhume Kali Temple, construction of Barun Dhara, conservation of the Bhairab Temple, and the construction of the Kailasheshwor Temple in a three-tier pagoda style of archaeological importance. Facilities such as a Yagyashala for homa and yagna rituals, 108 water spouts, 109 Shiva Lingas, Lord Ganesh statues, Nepal’s first and only 51-foot-tall Pancha Mukhi Ganesh Temple, a helipad, and various viewing and religious sites have transformed the overall appearance of Sarangkot.
Since Falgun 26, 2081 B.S., the tradition of performing daily evening Aarati at sunset with the participation of followers of all religions has been established. This Aarati is now conducted regularly every Monday evening. During this time, not only local residents and people from Pokhara but also domestic and international tourists visiting Pokhara can be seen gathering in increasing numbers to observe the enchanting sunset from the cable car and participate in the Aarati. It is believed that through this Aarati, all the deities established in Sarangkot experience the sacred offering—something that had never occurred before.
Considering the convenience and safety of devotees, the Annapurna Cable Car operates from 5:00 AM to 6:00 PM, providing an easy nine-minute journey to the summit. On Mondays, the cable car service remains operational until the Aarati is completed, making travel to and from the Aarati even more convenient for devotees.
In addition, this area is equipped with proper helicopter landing facilities, and various religious and family programs are organized here, leading people to view Sarangkot from a new perspective. We believe that in the coming days, any tourist who skips a visit to Sarangkot will find their journey to Pokhara incomplete.
नमस्ते! हजुरलाई मा स्वागत छ।
सराङकोट एक चिनारी
शाहवंशीय राजा कुलकमण्डल शाहको शासनकालमा कास्कीकोट दरवार तथा सराङकोटमा ६-६ महिना राज्य गरेको भन्ने कथन छ । यस स्थानमा सैनिक तालिम केन्द्र, हतियार भण्डारण गर्ने स्थानको रुपमा रहेको छ । यस क्षेत्रमा सारङ युद्धकला खेल प्रस्तुत भै रहने भएको र खेल प्रस्तुत गर्ने स्थानलाई कोट भन्ने चलनले गर्दा यस स्थानको नामाकरण सराङकोट रहन गएको भन्ने कथन छ ।
यस स्थानमा एैतिहासिक ७०० सय बर्ष पुरानो भूमेकाली देवी, भैरव चण्डी मन्दिरले यस क्षेत्रमा सदियौदेखि धार्मिक क्षेत्रको रुपमा रही पोखरामा आन्तरीक तथा वाह्य पर्यटनको शुरुवात देखि नै सराङकोट शिखरबाट देखिने धवलागिरी, माछापुच्छ््रे, गणेश हिमाल, मनास्लु हिमाल, अन्नपूर्ण रेन्ज सहितको हिम श्रृंखला बिहानको उदाउंदो सूर्योदय र साँझको अस्ताउंदो सूर्यको दृश्यावलोकन, सम्पूर्ण पोखरा नगरी र कास्की जिल्ला सहित बिभिन्न जिल्लाहरुको दृश्यावलोकन गर्न सकिने एक मात्र स्थान सराङकोट हो ।
यस स्थानबाट बिभिन्न दृख्य अवलोकनको लागि २०/२२ बर्ष अघि एउटा टावर खडा गरिएको थियो । जुन टावरबाट पोखरामा बिहान उदाउंदै गरेको सूर्यको किरणले उत्तर तर्फ रहेको हिमऋखलाहरुको सेतो टापुलाई सूनौलो रंगले छाएको मनमोहन दृश्यलाई आखामा कैद गर्न आन्तरिक तथा वाहय पर्यटकहरुले ३६५ दिन नै बिहानको मिठो निन्द्रालाई मारेर सूर्योदयको मनोरम दृश्य तथा सूर्य भगवानको दर्शन गर्ने प्रथा रहि आएको छ ।
यस क्षेत्रको ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्वलाई थप सशक्त बनाउँदै सराङकोटसम्म सहज पहुँच विस्तार गर्न श्री अन्नपूर्ण केबलकार सञ्चालनमा आएको छ। आधुनिक प्रविधियुक्त यो केबलकार सेवाले केवल ९ मिनेटमै सराङकोट शिखरसम्म सुरक्षित, आरामदायी र छरितो यात्रा सम्भव बनाएको छ। केबलकार यात्राका क्रममा पोखरा उपत्यका, फेवाताल, हरियाली पहाड र हिमालहरूको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। यस सेवाले उकालो सडक यात्राको कठिनाइ हटाउँदै धार्मिक, प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक स्थलसम्म सबै उमेर समूहका दर्शनार्थी र पर्यटकलाई सहज रूपमा पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
यस क्षेत्रको विकास संगै स्थानीय बासिन्दाहरुले पर्यटकहरुको सुविधालाई ध्यानमा राखि बिभिन्न स्तरको होटल आदिको विस्तार गरिएको छ । यति मात्र नभै सराङकोट क्षेत्रको विकासको लागि २०६१ मा सराङकोट धार्मिक पर्यटक क्षेत्र विकास समितिको स्थापना गरी २०६३ सालमा सराङकोटमा महायज्ञ गरी आज मिति २०८२ सालको मध्यमा सम्म आईपुग्दा यस क्षेत्रमा भ्यू टावरको पूनः निर्माण, भूमेकालीका मन्दिरको जिर्णेद्धार, बरुण धाराको निर्माण, भैरव मन्दिरको संरक्षण, तीन तल्ले प्यागोडा शैलीको पुरातात्वीक हिसाबले निर्माण गरिएको कैलाशेश्वर मन्दिर, बिभिन्न कार्यको लागि गरिने होम, यज्ञ आदीको लागि यज्ञशाला, १०८ जलधारा, १०९ शिवलिंग, श्री गणेशको मुर्ति तथा नेपालको एक मात्र पहिलो ५१ फिट अग्लो पन्चमूखि गणेशको मन्दिर, हेलिप्याड, आदि दृश्यावलोकन तथा धार्मिक दृष्टिले दर्शन गर्ने स्थानले यसको रुप फेरिएको छ ।
मिति २०८१ साल फाल्गुण २६ गते देखि यस क्षेत्रमा सम्पूर्ण धर्मावलम्बिहरुको सहभागीतामा साँझ सूर्यास्तले छरेको किरण संग संगै नित्य आरती गर्ने प्रथा स्थापना भै नियममित रुपमा प्रत्येक हप्ताको सोमवार साँझ आरती हुदै आएको छ । यस अवस्थामा स्थानिय तथा पोखराबासिहरु मात्र नभै पोखरा भ्रमण गर्ने आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटकहरु र्सूयास्तको मनोमोहक दृश्य केवलकारबाट नियाल्दै आरतीमा भाग लिने दर्शनार्थिहरुको घुंईचो दिन प्रति बढदै गै रहेको महशुस गरिएको छ । यस आरतीले सराङकोट स्थित स्थापनामा रहेको सम्पूर्ण देवी देवताहरुले आरतीको महशुस पाउनु भएको जुन यस अघि कहिले पनि भएको थिएन् ।
दर्शनार्थिहरुको सुविधा तथा सुरक्षाको ध्यानमा राखि श्री अन्नपूर्ण केवलकारले बिहान ५ बजे देखि साँझ ६ बजे सम्म केवल ९ मिनेटमा पुग्न सकिने सजिलो यात्रा तय गरिदिनुका साथै अर्थात सोमबार आरती सकिएपछि मात्र केवलकारको संचालन बन्द गरिने भएको हुंदा आरतीमा आउन जानको लागि झन केवलकारले सुविधा थपि सहज बनाईदिएको छ ।
यती मात्र नभै यहां हेलिकप्टर विसानको राम्रो व्यवस्था भएको तथा बिभिन्न पारिवारिक कार्यक्रम पनि हुने भएको यस स्थानलाई छुटृै तरिकाबाट हेर्न थालिएको छ । हामिलाई लाग्दछ की अव आउने दिनको कुनै पनि पर्यटकहरुले सराङकोटको यात्रालाई छुटाएको खण्डमा पोखराको भ्रमणनै अधुरो हुने छ हामिलाई लाग्दछ ।
